راهنمای جامع PH و PH مترها؛ از مفاهیم پایه تا انتخاب بهترین تجهیز جهت اندازه گیری این پارامتر:

اندازه گیری دقیق قلیایی یا اسیدیته بودن مایعات، یکی از حیاتی ترین فاکتور در صنایع مختلف کشور از جمله صنایع پزشکی و داروسازی، صنایع شیمیایی، کشاورزی و حتی صنایع غذایی است. برای این منظور از شاخصی به نام PH و ابزاری به نام PH متر (اسیدسنج) استفاده می شود.

در این مقاله تخصصی از برق شاپ، به بررسی سیر تا پیاز مفهوم PH، نحوه کارکرد انواع PH مترها، کالیبراسیون و نکات مهم خرید این تجهیزات می پردازیم.

 

PH متر چیست و چرا اندازه گیری آن اهمیت دارد؟

واژه PH مخفف Potential of Hydrogen (پتانسیل هیدروژن) است و میزان غلظت یون های هیدروژن را در یک محلول نمایش میدهد.

بازه تغییرات این شاخص بین 0 تا 14 است که عبارتند از موارد زیر:

• PH کمتر از 7: محلول اسیدی است (مانند آبلیمو یا اسید باتری)
• PH برابر با 7: محلول خنثی است (مانند آب مقطر)
• PH بیشتر از 7: قلیایی یا بازیک است (مانند صابون یا مایع های سفید کننده)

 

 

PH متر یا اسیدسنج چیست و چگونه کار می کند؟

PH متر یک ابزار دقیق برای اندازه گیری میزان اسیدی بودن انواع مایعات می باشد. این دستگاه دقت اندازه گیری بسیار بالاتری نسبت به کاغذهای تورنسل قدیمی دارد.

 

نحوه کارکرد پی اچ متر:

یک پی اچ متر الکترونیکی معمولا از دو بخش تشکیل شده است:

1. الکترود یا حسگر: معمولا از جن شیشه ای خاصی ساخته شده که به یون های هیدروژن حساس است.
2. پردازشگر دیجیتال یا ولت متر: تغیرات بسیار کوچک ولتاژ در الکترود را اندازه گیری می کند و آن را به یک عدد پی اچ تبدیل می نماید.

هنگامی که پروب درون محلول قرار می گیرد، یون های هیدروژن در اطراف لامپ شیشه ای تجمع میکنند و یک پتانسیل الکتریکی (ولتاژ) ناچیز ایجاد می شود. دستگاه این ولتاژ کوچک را محاسبه کرده و به صورت دیجیتال نمایش می دهد.
 

 

 

انواع PH مترها در بازار تجهیزات اندازه گیری

دستگاه های اندازه گیری پی اچ بر اساس نوع به سه دسته تقسیم میشوند:

1. PH متر قلمی

• ویژگی ها: کوچک، سبک، ارزان قیمت و قابل حمل
• کاربرد: تست های سریع، اکواریوم ها، استخرها

2. PH متر های پرتابل پروب مجزا

• ویژگی ها: دارای کابل و پروب مجزا، دقت بالاتر از مدل های قلمی، بدنه مقوم تر و غالبا ضد آب
• کاربرد: صنایع کشاورزی، فاضلاب های صنعتی و آزمایش های محیطی

3. PH مترهای رومیزی یا آزمایشگاهی

• ویژگی ها: بالاترین میزان دقت و رزولیشن در انواع مدل ها، دارای حافظه داخلی و قابلیت اتصال به کامپیوتر
• کاربرد: آزمایشگاه های پیشرفته کنترل کیفیت، داروسازی ها و مراکز تحقیقاتی

 

جدول مقایسه انواع اسیدسنج ها

مدل رومیزی	مدل پرتابل	مدل قلمی	ویژگی
بسیار بالا	بالا	متوسط	دقت اندازه گیری
بله	بله	در برخی مدل ها	قابلیت تعویض الکترود
گران قیمت	متوسط تا بالا	اقتصادی	قیمت
آزمایشگاه ها	کارخانجات	خانگی و نیمه صنعتی	محیط کاربری

 

 

 

جبران دمایی خودکار (ATC) چیست؟

یکی از مهم ترین فاکتور ها در اندازه گیری پی اچ، رنج دمای مایع است. تغییرات دما بر میزان فعالیت یون های هیدروژن و نتیجه اندازه گیری پی اچ تاثیر مستقیم می گذارد.

دستگاه های پیشرفته دارای قابلیت اصلاح دما اندازه گیری به صورت اتوماتیک (ATC) هستند. این ویژگی با اندازه گیری هم زمان دما محلول خطای ناشی از دما را به صورت خودکار در محاسبات PH حذف میکند.

 

 

​​​​​​​آموزش گام به گام کالیبراسیون PH متر

برای حفظ دقت دستگاه، کالیبره کردن منظم آن با محلول های بافر 4 ، 7 ، 9 و 10 ضروری است.

1. تمیزکاری: ابتدا پروب دستگاه را با آب مقطر بشویید و با دستمال بدون پرز به آرامی خشک کنید.
2. بافر 7: پروب را در بافر خنثی قرار دهید و دکمه کالیبره را بزنید تا دستگاه روی عدد 7 تنظیم شود.
3. بافر اسیدی یا قلیایی: پروب را مجدد با آب مقطر شسته و با توجه به نوع تست خود، آن را در بافر 4 یا 10 قرار داده و کالیبره نقطه دوم را انجام دهید.
4. شست و شوی پایانی: پروب را مجدد شسته و خشک نمایید و آماده استفاده کنید.

نکته مهم: هرگز الکترود پی اچ متر را به صورت خشک نگهداری نکنید و همیشه در محفظه محافظ پروب از محلول KCL استفاده نمایید.

 

 

 

 

راهنمای خرید، در انتخاب PH متر به چه نکاتی باید توجه کنیم؟

برای خرید یک اسید سنج مناسب از برق شاپ ، حتما موارد زیر را در نظر بگیرید:

• دقت مورد نیاز: برای کارهای حساس آزمایشگاهی دقت یک صدم 0.01 یا یک هزارم 0.001 الزامی است، اما برای مصارف عمومی یک دهم 0.1 کافی می باشد.
• نوع الکترود: پروب های شیشه ای برای مایعات معمولی و چروب های نوک تیز برای مواد جامد و نیمه جامد مثل گوشت و پنیر مناسب هستند.
• برند و اصالت کالا: تجهیزات خود را از برندهای معتبر بین المللی و فروشگاه برق شاپ با گارانتی معتبر تهیه کنید.

 

​​​​​​​

جمع بندی و نتیجه گیری

اندازه گیری درست پی اچ نقش کلیدی در کیفیت محصولات تولیدی و صحت آزمایشات دارد.

انتخاب دستگاه مناسب از بین مدل های قلمی، پرتابل و رومیزی کاملا به بودجه و نیاز کاربردی شما بستگی دارد.

ما در فروشگاه آنلاین برق شاپ، مجموعه ای از بهترین و دقیق ترین تجهیزات اندازه گیری و ابزار دقیق را با تضمین اصالت و بهترین قیمت بازار کشور فراهم نموده ایم.

برای مشاهده محصولات و دریاف مشاوره تخصصی، می توانید به بخش دسته بندی تجهیزات اندازه گیری در سایت ما مراجعه فرمایید.